การติดตั้งกล้องวงจรปิดไร้สายนั้น ถึงแม้เราจะติดไว้ใช้งานภายในบ้านของตัวเอง ก็อาจเข้าข่ายผิดกฎหมายได้ มันเป็นเพราะอะไรกันนะ ?

กล้องวงจรปิด ในปัจจุบันนั้นถือว่าเป็นผู้ช่วยในการรักษาความปลอดภัยที่หลายๆคนไว้ใจ อีกทั้งกล้องวงจรปิดยังถือว่าเทคโนโลยีช่วยให้เราสามารถ “เฝ้าดู” บ้านได้ทุกที่ทุกเวลา สามารถเข้าดูภาพจากกล้องผ่าน Apple มือถือได้เลย ฉะนั้นแล้วการติดตั้งกล้องวงจรปิด CCTV จึงกลายเป็นเรื่องปกติของหลายครอบครัวที่มีการติดตั้งใช้งานกันรวมไปถึงการใช้ติดตั้งเพื่อดูแลร้านค้า หรือ ธุรกิจอีกด้วย แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่รู้คือ การติดตั้งหรือใช้งานกล้องวงจรปิดบางรูปแบบ อาจเข้าข่ายละเมิดกฎหมาย PDPA ได้ แม้จะเป็นกล้องที่ติดตั้งใน “พื้นที่ของเราเอง” ก็ตาม


 PDPA คืออะไร และเกี่ยวข้องกับ กล้องวงจรปิด อย่างไร?

PDPA คือกฎหมายที่ออกมาเพื่อคุ้มครอง “ข้อมูลส่วนบุคคล” ของประชาชน ไม่ให้ถูกเก็บ ใช้ หรือเผยแพร่ โดยไม่ได้รับความยินยอม หรือเข้าใจง่ายๆนั่นก็คือกฎหมายที่มีไว้เพื่อปกป้องสิทธิส่วนบุคคลและความเป็นส่วนตัวนั่นเอง ซึ่ง “ภาพจากกล้องวงจรปิด” ถือเป็น ข้อมูลส่วนบุคคล เพราะสามารถระบุตัวตนของคนได้ เพราะในภาพบันทึกอาจมีการเห็นทั้ง ใบหน้า หมายเลขทะเบียนรถ หรือ กิจกรรมของบุคคลนั้น ๆ 

ดังนั้น เมื่อกล้องของเราบันทึกภาพคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นคนเดินผ่านหน้าบ้าน หรือ ติดตั้งบริเวณที่เห็นบ้านของเพื่อนบ้านในบริเวณเดียวกัน ก็ถือว่าเราได้เก็บข้อมูลส่วนบุคคล ของพวกเขาโดยปริยาย และถ้ามีการนำคลิปไปเผยแพร่ หรือ ผู้ที่ถูกบันทึกภาพทราบเเล้วเกิดความไม่สบายใจ ทำการร้องเรียนละก็ นี่คือจุดที่กฎหมาย PDPA เข้ามาเกี่ยวข้องค่ะ


ทำไมติดกล้องในบ้านของตัวเองก็อาจเสี่ยงผิด PDPA?

หลายคนอาจคิดว่าการติดตั้ง กล้องวงจรปิดไว้ภายในบ้านของเราซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่ที่เราเป็นเจ้าของนั้นสามารถทำได้โดยถูกต้อง จะผิดได้ยังไง และในหลายๆบ้านก็มีการเลือกติดตั้งใช้งานกันอย่างแพร่หลายไม่ใช่แค่รักษาความปลอดภัยในครัวเรือนแต่มีการใช้ไปถึงภาคธุรกิจและร้านค้าต่างๆก็มีการติดเช่นเดียวกัน ซึ่งในการใช้งานตามพื้นที่ที่เป็นร้านค้า,โรงงาน,ลานจอดรถต่างๆที่มีการติดตั้งกล้องวงจรปิด ก็อาจจะมีการติดป้ายแจ้งว่ามีการบันทึกภาพหรือมีการติดกล้องไว้ในพื้นที่นั้นๆ เนื่องจากเป็นจุดที่มีการใช้ร่วมกันจากบุคคลจำนวนมากๆ ซึ่งก็น่าจะทำให้เสี่ยงต่อการผิด PDPA ได้หากไม่ได้มีการมีป้ายแจ้งเกี่ยวกับการติดตั้งกล้องวงจรปิดดังกล่าว แต่นี่เป็นการใช้ในบ้านจึงทำให้เราอาจจะมองข้ามเกี่ยวกับเรื่องข้อกฎหมายในส่วนนี้ไป 

ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว กฎหมาย PDPA ไม่ได้จำกัดเฉพาะหน่วยงาน หรือ บริษัทเท่านั้น แต่ครอบคลุมทั้งหมดหากการติดกล้องของเราทำให้ผู้อื่นถูกบันทึกโดยไม่ได้ยินยอม และข้อมูลนั้นถูกนำไปใช้ หรือ เผยแพร่โดยไม่จำเป็น ก็อาจเข้าข่ายละเมิดได้เช่นกัน

ตัวอย่างที่อาจ “เสี่ยงละเมิด” PDPA ได้แก่:

  • กล้องหน้าบ้านที่จับภาพถนนสาธารณะ หรือ บ้านเพื่อนบ้านโดยตรง 
  • การแชร์คลิปจากกล้องลงโซเชียล โดยไม่ได้เบลอหน้า
  • การบันทึกเสียง หรือ ภาพในพื้นที่ส่วนตัวของผู้อื่น เช่น ห้องเช่า หรือสำนักงานที่มีพนักงาน

ถึงแม้จะไม่มีเจตนาร้าย แต่หากผู้ถูกบันทึกมองว่าเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ก็สามารถร้องเรียนได้ตามกฎหมาย


หลักการติดตั้งกล้องวงจรปิดให้ “ถูกต้องตาม PDPA”

เพื่อให้การใช้งานกล้องวงจรปิดปลอดภัย ไม่เสี่ยงต่อการละเมิด PDPA ควรปฏิบัติตามแนวทางเหล่านี้

1. ติดกล้องเฉพาะพื้นที่ที่จำเป็น

กล้องควรจับภาพใน “พื้นที่ของคุณ” เท่านั้น เช่น ภายในรั้วบ้าน หน้าประตู หรือโรงรถ หากจำเป็นต้องจับภาพพื้นที่สาธารณะบางส่วน ควรตั้งมุมกล้องให้จำกัดที่สุด

2. ติดป้ายแจ้งให้ทราบว่า “มีการบันทึกภาพ”

กฎหมาย PDPA กำหนดให้ต้อง แจ้งล่วงหน้า ว่ามีการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล เราควรติดป้ายที่เห็นได้ชัด เช่น “พื้นที่นี้มีกล้องวงจรปิดเพื่อความปลอดภัย มีการบันทึกภาพตลอด 24 ชั่วโมง” 

3. ห้ามเผยแพร่ภาพโดยไม่จำเป็น

อย่าโพสต์คลิป หรือ ภาพจากกล้องที่มีบุคคลอื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต  หากต้องเผยแพร่ ควรเบลอใบหน้า ทะเบียนรถ หรือข้อมูลที่ระบุตัวตนได้

ถึงแม้ใน social ต่างๆเรามักจะเห็น Content ที่มีการใช้ภาพคลิปวีดีโอที่มาจากกล้องวงจรปิดโดยนำมาลงและไม่มีการเซ็นเซอร์ใบหน้าบุคคล หรือ ทะเบียนรถต่างๆ ไม่ใช่ว่าการกระทำนี้ไม่ผิดกฎหมายแต่ในส่วนหนึ่งอาจจะด้วยว่าผู้ที่ถูกบันทึกไม่ได้มีการร้องเรียนหรือแจ้งความ แต่ถ้าหากผู้ที่ถูกบันทึกภาพรู้สึกไม่สบายใจและเห็นคลิปเหล่านี้และต้องการรักษาสิทธิส่วนบุคคลสามารถร้องเรียนได้ซึ่งจะนำไปสู่การดำเนินทางกฎหมายได้เช่นเดียวกันค่ะ 


หากละเมิด PDPA มีโทษอย่างไร?

หากมีการเก็บ ใช้ หรือเผยแพร่ข้อมูลส่วนบุคคลโดยไม่ได้รับความยินยอม
อาจมีโทษทั้ง ทางแพ่ง อาญา และปกครอง เช่น ปรับสูงสุดถึง 5 ล้านบาท จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งแม้จะเป็นประชาชนทั่วไป หากมีผู้ร้องเรียน และ ตรวจสอบพบว่าผิดจริง ก็อาจต้องรับโทษ


กล้องวงจรปิด เป็นเครื่องมือสำคัญในการดูแลความปลอดภัย แต่เมื่อมีกฎหมาย PDPA เข้ามาเกี่ยวข้อง สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่ “ติดให้เห็น” แต่ต้อง “ติดให้ถูก” ด้วยเลือกจุดติดตั้งให้เหมาะสมมีการแจ้งเกี่ยวกับการติดกล้องวงจรปิดของเราที่ชัดเจนเพื่อไม่ให้เกิดความไม่สบายใจแก่ผู้อื่นแต่ทั้งนี้ถ้าหากใช้ภายในตัวบ้านของเราหรือบริเวณในละแวกบ้านที่ไม่ได้ติดใกล้ชิดกับเพื่อนบ้านอันนี้ก็ใช้ได้ปลอดภัยหายห่วง